Kattengedrag

Sproeien

Urine Sproeien

Net als het geven van kopjes, krabben aan de krabpaal of het langs de benen van de baas strijken, is sproeien een manier voor de kat om zijn geur af te geven van de klieren in de wangen en pootjes. Sproeien is net als de andere vormen van geur afgeven, gedrag dat als doel markeren heeft. Sproeien doet een kat door kleine hoeveelheden urine ergens staand te sproeien. Sproeien is een van de vormen van communicatie die de kat ter beschikking staat. De kat kan met sproeien aankondigen seksueel beschikbaar te zijn. Hij of zij kan de aandacht er mee vestigen op zijn/haar aanwezigheid, of territoriaal gericht gedrag zijn. Je kunt aan het sproeien niet zien, waarom de kat het doet. Katten sproeien meestal op verticale objecten, zoals tegen stoelen of muren. Ze gaan niet zitten om te plassen, maar de staart gaat omhoog en trilt bij sproeien. Kleine hoeveelheden urine worden in de rondte gesproeid. Ongecastreerd sproeien katten vaker, zeker de ongecastreerde katers, maar ook poezen sproeien. 10% van de gecastreerde katers en 5% van de gecastreerde poezen sproeit. Indien je meer dan 7 katten hebt, is de kans heel groot dat je ook met sproeien te maken gaat krijgen.

Misverstanden over sproeien

Mensen interpreteren sproeien meestal met verklaringen die ontspruiten aan hun eigen menselijke brein. En dat is meteen het probleem: een kat heeft een kattenbrein. We horen de meest uiteenlopende verklaringen voor sproeien, die allemaal de lading niet dekken. Zoals: de kat doet het als hij zijn zin niet krijgt, als hij wil eten, als teken van dominantie, als hij boos is, om de eigenaren te pesten, uit frustratie, uit verveling, of uit wraak. De stroom misverstanden is net zo oneindig als het aantal mensen dat katten heeft. Deze verklaringen kloppen dan ook niet en verklaren niet werkelijk waarom de kat sproeit. Zo bedoelt uw kat het zeker niet!

Sproeien: het kattengedrag

Sproeien is geheel normaal kattengedrag. Indien er overigens geen medische oorzaak voor gevonden is. Uw kat heeft zelf geen last van het sproeien. Sterker nog: je kat heeft profijt van het sproeien! Elke keer dat de kat sproeit voelt deze zich heerlijk opgelucht: "zo dat is er ook weer uit!". Sproeien vinden de meeste mensen niet erg als het buiten gebeurt. Maar je hebt alleen maar geluk als uw kat het buiten laat. Want voor de kat bestaat er geen binnen en buiten: het is een territorium of leefgebied. En daarin heeft sproeien een functie.

Lichamelijke oorzaken

Veel aandoeningen van het urogenitale systeem, zoals blaasgruis, nierfalen en blaasontsteking, virussen als FIV en Felv, tot en met verstopte anaalklieren, zijn factoren die met sproeien te maken kunnen hebben. Daarom is het absoluut noodzakelijk om de kat eens grondig te laten nakijken door de dierenarts.
Ongecastreerde katten (m/v) sproeien meer als gecastreerde katten, en katers sproeien meer als poezen.

Verlatingsangst

Katten die erg hangen aan hun eigenaren kunnen blootgesteld raken aan verlatingsangst. Daarom wordt van deze groep gedacht dat ze eerder zullen gaan sproeien. Katten die veel veranderingen in hun dagelijkse routine te verwerken hebben gekregen, zoals een verhuizing, de introductie van een nieuwe echtgenoot, een nieuwe baby, of een nieuwe kat in het huishouden, die gaan waarschijnlijk ook sneller sproeien.

Verstoringen in het territorium

Katten hebben een stimulerende en stabiele omgeving nodig. Een onderbreking in deze territoriale organisatie kan leiden tot een toename van kopjes geven, krabben aan voorwerpen en uiteindelijk sproeien. Vaak ook in deze volgorde. Dus als je kat veel kopjes geeft of krabt aan voorwerpen (ondanks dat er voldoende krabgelegenheid is), dan kun je beter al contact opnemen met een kattengedragstherapeut. Omdat als je nog even langer wacht, de kat veelal daadwerkelijk gaat sproeien. En m.b.v. een goede kattengedragstherapeut kunnen de factoren die het gedrag van uw kat beïnvloeden in kaart worden gebracht, waarmee sproeien voorkomen zou kunnen worden.

Straf

Straf wordt bij kattengedragsproblemen afgeraden. Het is geen betrouwbare of effectieve manier om gedrag te veranderen. Het maakt de dingen vaak erger omdat de onrust bij de kat toeneemt en een negatief effect heeft op de relatie tussen de kat en de eigenaar. De kat kan doorgaan met sproeien, maar wordt dan misschien een `stiekeme sproeier`, die wacht met sproeien tot de baas uit zicht is.

Behandeling

In de praktijk blijkt dat het de meeste mensen niet lukt sproeien zelf op te lossen, zonder goede diagnose en begeleiding. Dit blijkt o.a. uit het feit dat veel mensen jaren wachten (soms zelfs 10 jaar!) voor ze als laatste redmiddel uitkomen bij een kattengedragstherapeut. Indien ze daar meteen contact mee hadden opgenomen, had het huis niet 10 jaar onder gesproeid hoeven worden. Indien de adviezen van een kattengedragsdeskundige worden opgevolgd (en die van de dierenarts natuurlijk), is het sproeien veelal binnen twee maanden verholpen. Een succesvolle behandeling is afhankelijk van de medewerking van de gemotiveerde medewerking eigenaren aan het behandelplan, de duur van het probleemgedrag, het aantal sproeiende katten en het aantal doelplekken.

Marcellina Stolting juli 2007

Voor informatie kun je kijken op de site www.kattengedragstherapie.nl of bellen met de Gedragsinfolijn: 020-330 87 80, vanuit het buitenland +31 er voor en de 0 er af.

Als uw bank zo beschermd moet worden tegen schade door sproeien, is het zeker tijd eens contact met ons op te nemen. Aluminiumfolie is niet zo effectief in de praktijk, als velen hopen. De tip om een krabpaal bij een sproeiplek te plaatsen was hier voor we kwamen al uitgeprobeerd. Zo te zien zonder resultaat.
Foto's geplaatst met toestemming van cliënt.