Kattengedrag
Castratie of Sterilisatie
In de volksmond worden de termen castratie en sterilisatie door elkaar gebruikt. Een castratie is echter een andere operatie dan een sterilisatie. In het stuk hieronder zal de Belgische gedragsbioloog Els Peeters voor u het verschil uiteen zetten. In dit stuk wordt uitgelegd wat het verschil is tussen castratie en sterilisatie van een kater.Worden katers ook wel eens gesteriliseerd i.p.v. gecastreerd?
In de praktijk worden de meeste katers gecastreerd omdat hiermee ook de hormonen verdwijnen die zorgen voor het typische katersgedrag. Sterilisatie wordt eigenlijk enkel gedaan als om één of andere reden de kater onvruchtbaar moet zijn, maar nog wel alle katergedrag moet vertonen. Dit is bijvoorbeeld het geval in de US, waar vaak een steriele kater wordt gehouden door fokkers om hun kattinnen (poezen) schijnzwanger te maken. Ze worden dan ongeveer 7 weken niet krols, een soort natuurlijk alternatief voor de pil dus.
Zit er qua gedrag verschil tussen gecastreerde katers en gesteriliseerde katers?
Bij castratie worden de testikels weggenomen, bij sterilisatie worden de zaadleiders doorgeknipt en afgebonden zodat er gaan zaadcellen meer door kunnen, maar de kater behoudt wel zijn testikels en blijft qua gedrag dus een volledig 'normale' kater. Gecastreerde katers verliezen de hormonen die verantwoordelijk zijn voor het typische katergedrag. Normaal zullen ze dus minder drang hebben om te sproeien en om te dekken, rond te gaan zwerven en te vechten. Natuurlijk is het wel zo dat hoe langer een kater open is geweest en typisch katergedrag heeft kunnen uitoefenen, hoe groter de kans is dat daar wel iets van blijft 'hangen'. Het is dan meer een gewoonte geworden en hun hersenen zijn er meer op ingesteld.
Behouden verwilderde katers hun natuurlijke gedrag als ze gecastreerd zijn (territoriumdrang e.d.)?
Dat hangt ervan af wat je met natuurlijk gedrag bedoelt en hoe lang die kater open (intact) is geweest en wat hij aldus gewoon is. In principe zal zijn territoriumdrang verminderen, zal hij minder vechten en zwerven en zal hij nauwelijks nog interesse hebben in kattinnen. Ander gedrag zoals jagen e.d. blijft onveranderd.
Blijft een gecastreerde kater poezen dekken? En een gesteriliseerde?
Een gesteriliseerde kater blijft alles doen wat open katers doen, ze hebben hun geslachtsorganen en bijhorende hormonen nog. Een gecastreerde kater zal normaal geen of minder interesse hebben in kattinnen, maar als hij lang dekkater is geweest, is de kans groot dat hij toch nog blijft dekken. Het is dan meer een gewoonte geworden om op die manier te reageren bij de signalen van een krolse kattin (poes). Behouden verwilderde katers hun natuurlijke gedrag meer als ze gesteriliseerd zijn (territoriumdrang e.d.)? Ja, aangezien hun gedrag hetzelfde blijft na sterilisatie. Vraag is natuurlijk of dit wenselijk is.
Is het niet beter om verwilderde katers te steriliseren zodat ze hun natuurlijke gedrag behouden?
Dat hangt er van af... Voordeel is dat ze gewoon blijven doen wat ze voorheen deden en dat ze ook hun gebied blijven verdedigen, zodat de kolonie vrij stabiel blijft. Nadeel is dat ziekteoverdracht, vechten, sproeien ed gewoon blijven bestaan. Het is dus heel erg afhankelijk is van de situatie: hoeveel katten zitten er in die buurt, welke ziektes zitten er in die populatie, zitten ze dicht bij mensen, enz. Ongecastreerde vrij levende katers zullen mogelijk minder last hebben van gedragsproblemen door bijvoorbeeld stress van andere katers. Hun testosteron maakt van hen macho's, terwijl gecastreerde katers (vooral als ze voor volledige volwassenheid gecastreerd werden) vaak maar bange mietjes zijn. Als er dan veel andere ongecastreerde katers in de buurt zitten, dan is een gecastreerde kater waarschijnlijk de boksbal van de buurt.
Els Peeters, Gedragsbioloog
Het KGC
