HCM Genmutatie gevonden
 | HARTZIEKTE HCM | |
Eerste genmutatie gevonden voor hartziekten bij katten
Met toestemming van UC Davis en Marc Kittleson vertaald door M. Stolting, voorzitter van Stichting Felissana.nl, www.kattengedragstherapie.nl, tel: 020-330 87 80
4 november 2005 . Een genmutatie die verantwoordelijk is voor een verwoestende hartkwaal bij de kat en welke bij jonge atleten plotseling overlijden kan veroorzaken, is nu geïdentificeerd door een team wetenschappers van de Universiteit van Californie, Davis; The Ohio State University; en het Baylor College of Medicine.
Dit is de eerste melding van een spontane genetische mutatie, die elk type hartkwaal bij de kat en hond kan veroorzaken en tevens een eerste melding dat een mutatie die HCM (hypertrofische cardiomyopathie) veroorzaakt bij een diersoort anders dan de mens heeft gevonden. De ontdekking van de mutatie bij de Maine Coon werd 19 oktober online gezet in het Journal Human Molecular Genetics.
De menselijke vorm van HCM was verantwoordelijk voor de dood van een Amerikaanse basketball speller in 1990. De ziekte veroorzaakt een overmatige verdikking van de spierwand van de linker ventrikel, de lagere linker kamer van het hart.
“Deze ontdekking maakt de weg vrij voor de ontwikkeling van een screening test waarmee Maine Coons die deze genmutatie dragen kunnen worden geïdentificeerd. Zo kunnen de katten die het gemuteerde gen dragen gevonden worden voordat er met ze gefokt wordt. Hierdoor wordt de verspreiding van de ziekte verminderd en hopen we het ras van de ziekte te bevrijden,” aldus Mark Kittleson, veterinair cardioloog bij UC Davis en mede auteur van deze studie.
Dr. Kittleson hoopt tevens dat deze ontdekking een waardevol model zal bieden voor onderzoekers in de veterinaire en humane geneeskunde die deze ziekte bestuderen. Hij merkte op dat de bevindingen uit deze studie wetenschappers houvast biedt om het mechanisme verder te onderzoeken: waarom deze mutatie tot verdikking van de spier leidt en mogelijke nieuwe behandelingen voor de ziekte kunnen ontwikkelen op basis van deze kennis.
De aard van HCM
HCM komt voor bij 1 op de 500 mensen en is de meest voorkomende hartkwaal bij katten. Het wordt gekenmerkt door de progressieve verdikking van de linkerventrikel van de hartspier, meestal in de adolescentie en het jong volwassen zijn, zowel bij mensen als bij katten. Het is een defect dat opgespoord kan worden door echocardiografie, ofwel een hartecho met ultrageluid.
Deze ziekte is echter erg variabel en in sommige gevallen is echografisch verkregen bewijs niet aanwezig tot een later moment in het leven. Plotseling overlijden door abnormale elektrische activiteit in het hart kan in elke fase optreden. Op een bepaalde leeftijd bereikt de ziekte zijn hevigste en ernstigste fase en krijg de kat, variërend van mild tot zeer ernstige symptomen. In een later stadium, als de ziekte ernstige vormen heeft aangenomen kan hartverlamming plaatsvinden.
Als je met de microscoop naar HCM kijkt bij de mens en de Maine Coon, zie je slecht gerangschikte spiervezels. De vezels liggen in de normale hartspier parallel geordend, maar in een hart dat is aangetast door de ziekte liggen deze vezels grillig door elkaar verspreid. Deze abnormaliteit interfereert vermoedelijk met de elektrische activiteit van het hart, resulterend in snelle of onregelmatige hartritmes.
Katten met HCM ontwikkelen vaak een ernstige ziekte, die tot hartfalen kan leiden, of er ontstaat een bloedklont in het linkeratrium dat meestal loskomt en vast komt te zitten in de aorta, resulterend in scherpe pijn en verlamming. Plotse dood treedt in.
Volgens Kittleson is er is geen therapie voor katten om de progressie van de ziekte te stoppen.
| UC Davis veterinair cardioloog Mark Kittleson, met een Maine coon kat, was co-auteur van deze study. (Neil Michel/Axiom Photo and Design) |
De bestaande therapieën zijn alleen in staat om enige verlichting te geven als de ziekte zeer ernstig is, de prognose van ernstig ziekte katten is meestal slecht, voegt hij toe. Door de katten met HCM preventief, voordat er met ze gefokt wordt, op te sporen kan er een hoop verdriet bespaard worden.
De Maine Coon kolonie bij de UC Davis
Sinds het begin van de jaren 90, hebben Kittleson en collega’s, vooral Kathryn Meurs, voorheen van de Ohio State University en voornaamste auteur van dit document, de genetische basis van de ziekte in een onderzoekskolonie van Maine Coon katten bij de UC Davis bestudeert. Meurs werkt nu bij de Washington State University.
Het onderzoeksproject begon met Marcia Munro, een eigenaar van een Maine Coon kat met HCM, die Kittleson op de hoogte bracht dat zij diverse verwante katten kende die ook deze ziekte hadden.
De Maine Coon is een van oorsprong Amerikaanse langhaar kat waarbij, net als bij vele andere kattenrassen, HCM voorkomt. De ziekte wordt vaak gediagnosticeerd bij niet raskatten van middelbare leeftijd, en het is ook gevonden bij katten van 1 tot 13 jaar.
Voorheen hebben onderzoekers bij mensen met HCM meer dan 200 mutaties in 11 genen gevonden die betrokken zijn bij de productie van bepaalde spiereiwitten, de sarcomeer proteïnen, die verantwoordelijk zijn voor de samentrekking van het hart. Voorheen werd gedacht dat een mutatie in een van deze genen ook kon leiden tot HCM bij de Maine Coon door de eiwitfunctie of structuur aan te tasten.
Nu dat er een genmutatie is gevonden in een kattenras, hopen de onderzoekers dat dezelfde mutatie of, meer waarschijnlijk, verschillende mutaties zullen worden gevonden in andere kattenrassen.
De onderzoekers vergeleken 23 verwante Maine Coon katten uit een kolonie van dit ras bij de UC Davis en 100 gezonde bastaardkatten als controle groep. De katten werden onderzocht via echocardiogram om te determineren of HCM aanwezig was en hoe ernstig. 16 van de 23 Maine Coons bleken de ziekte te hebben.
De jacht op de genmutatie
Meurs en haar college Peter Reiser van College of Dentistry at The Ohio State University zagen dat Maine Coon katten met HCM een duidelijke vermindering hadden van een van de sarcomeer eiwitten, bekend als hart myosine bindingseiwit C. Door deze abnormaliteit, besloten de onderzoekers dit eiwit voor verdere analyse te kiezen.
Bij katten met HCM ontdekten ze een verandering in een van de paren van chemische verbindingen, de nucleotiden, die deel van het DNA uitmaken. Waar het normale gen de nucleotide guanine droeg, het gemuteerde gen verving dit door cytosine. Dit, op zijn beurt, veranderde het aminozuur alanine in proline. Deze verandering was niet gevonden bij gezonde Maine Coon katten of in katten van de controlegroep. Het gen dat codeert voor dit targeteiwit is een van de meest voorkomende mutantgenen bij families met HCM.
Symptomen van de ziekte in de getroffen katten variëren van mild tot ernstig. Zes van de 16 katten met HCM hadden twee kopieën van het gemuteerde gen, terwijl de andere 10 slechts een kopie hadden. Katten met twee kopieën van het gemuteerde gen stierven meest plots op jonge leeftijd, terwijl drie van de 10 katten met slechts een kopie ouder dan 8 werden.
• Mark Kittleson, Veterinary Medicine, UC Davis, (530) 752-7294, mdkittleson@ucdavis.edu
• Kathryn Meurs, Washington State University, (509) 335-0711
• Pat Bailey, UC Davis News Service, (530) 752-9843, pjbailey@ucdavis.edu
ADVIES VAN FELISSANA:
Het is de intentie om binnen enkele weken de HCM-gentest voor Maine Coons commercieel in Nederland beschikbaar te maken (www.vhlgenetics.com). Hopelijk zal verder onderzoek leiden tot de lokalisatie van het HCM gen bij andere rassen en komt er voor deze rassen ook een commerciële HCM-gentest test. Tot deze tijd kunnen we niets anders doen dan de katten door middel van een echografisch onderzoek laten onderzoeken op HCM. Felissana adviseert om de katten waarmee gefokt wordt vanaf de leeftijd van 1 jaar (voor dat zij worden ingezet voor de fok) te laten testen door een erkend specialist. Voor dieren waarmee wordt gefokt is het advies om de HCM test jaarlijks te herhalen. Voor de katten waarmee niet wordt gefokt, maar wel nakomelingen hebben, is het advies om 2-jaarlijks te testen. Wel is het aan te raden om katten waarmee niet wordt gefokt, maar die wel een of meerdere familieleden van de 1e generatie hebben met HCM, deze tevens jaarlijks te laten testen. Ook is het van belang dat er zoveel mogelijk sectie wordt gedaan bij katten die onverwachts overlijden.
Bron: Stichting Felissana, nieuwsflits februari 2006
Website: www.felissana.nl
OPROEP
De Stichting Felissana hoopt ook binnenkort de testuitslagen, waarvoor op de betreffende testformulieren uitdrukkelijk toestemming tot publicatie is gegeven, te publiceren. Dit zijn er helaas niet erg veel. Daarom vragen wij u indien u nog geen toestemming heeft verleend voor het publiceren van de uitslagen van uw katten om deze alsnog in te zenden, mits vergezeld van het algemene toestemmingformulier waarmee u toestemming verleent voor de publicatie en een kopie van de stamboom. U kunt de formulieren via de website van de Stichting Felissana (www.felissana.nl) downloaden of opvragen bij het secretariaat van de N.V.v.K.
Het KGC
